Güýçlendiriji gorag enjamlary bilen zynjyr açarlarynyň arasyndaky tapawutlar näme?
- Dartgynlykdan goraýjy enjamlar bilen zynjyr kesijileriň arasyndaky tapawutlar
1.1 Tokuň artmagyndan goraýjy enjam
Pes woltly ýyldyrym saklaýjy ýa-da pes woltly güýç saklaýjy diýlip hem atlandyrylýan güýçden goraýjy enjam (SPD) elektrik zynjyrlarynda ýa-da aragatnaşyk liniýalarynda güýçli wagtlaýyn artykmaç naprýaženiýeleriň sebäpli ýüze çykýan güýçden goraýjy enjamlary çäklendirmek we şeýdip enjamlary goramak üçin ulanylýan enjamdyr. Onuň iş prinsipi, zynjyrda wagtlaýyn artykmaç naprýaženiýe ýa-da artykmaç tok ýüze çykanda, güýçden goraýjy enjam güýçden goraýjy güýji çalt geçirip, güýçden goraýjy güýji ýere gönükdirmeginden ybaratdyr.
Goralýan enjamlaryň görnüşine görä, dartgynlykdan goraýjy enjamlary iki kategoriýa bölüp bolýar: güýçli dartgynlykdan goraýjy enjamlar we signal dartgynlykdan goraýjy enjamlar. Güýç dartgynlykdan goraýjy enjamlar gorag kuwwatyna esaslanyp, 1-nji, 2-nji, 3-nji we 4-nji görnüşli güýçli dartgynlykdan goraýjy enjamlara has köp bölünip bilner. Signal dartgynlykdan goraýjy enjamlara tor signal dartgynlykdan goraýjy enjamlar, wideo dartgynlykdan goraýjy enjamlar, 3-de-1 gözegçilik dartgynlykdan goraýjy enjamlar, dolandyryş signal dartgynlykdan goraýjy enjamlar we RF (antenna-iýmitlendiriji) signal dartgynlykdan goraýjy enjamlar girýär.
1.2 Zynjyr açary
Käwagt howa açary diýlip atlandyrylýan zynjyr açary elektrik ulgamlarynda ulanylýan howpsuzlyk enjamydyr. Tok bellenen çäkden geçende, ol zynjyry awtomatiki usulda aýyrýar. Bu elektrik zynjyrlaryny we enjamlaryny gysga zynjyrlar ýa-da artykmaç ýüklenmeler ýaly meselelerden goraýar.
Adamlar yşyklandyryş ulgamlary ýa-da nasos otaglary ýaly ýerlerde elektrik toguny dolandyrmak üçin köplenç zynjyr açarlaryny ulanýarlar. Enjam ýylylyga esaslanyp işleýär. Açyjydan aşa köp tok geçende, ol ýylylyk öndürýär. Bu ýylylyk açaryň içindäki metal zolagyň egrelmegine sebäp bolýar. Netijede, açar işden çykýar we elektrik toguny kesýär. Bu bolsa, enjamyň aşa köp tok sebäpli zyýan çekmeginiň öňüni alýar.
- Iki enjamyň arasyndaky tapawutlar
2.1 Iş prinsipleri tapawutlydyr: Dartgynlykdan goraýjy enjam zynjyrda wagtlaýyn artykmaç naprýaženiýe ýüze çykanda tok geçirýär we artykmaç naprýaženiýeni ýere gönükdirýär. Tersine, zynjyr açary tok nominal çäkden geçende zynjyry awtomatiki usulda aýyrýar we şeýdip elektrik enjamlaryny goraýar.
2.2 Gorag funksiýalary dürli-dürli: Tokdan goraýan enjam elektrik we aragatnaşyk enjamlaryny zynjyryň içinde tokdan zyýandan goramak üçin niýetlenendir. Beýleki tarapdan, zynjyr açary zynjyry gysga zynjyrlar we artykmaç ýüklenmeler ýaly näsazlyklardan goraýar.
Gorag çäkleri dürli-dürli: Dartgynlykdan goraýjy enjam elektrik üpjünçiligi ulgamlaryny hem, aragatnaşyk liniýalaryny hem gorap biler. Zynjyr açary elektrik ulgamyna birikdirilen elektrik enjamlaryny goramak bilen çäklenýär.
- Dartgyn Gorag Enjamyny (SPD) saýlamak üçin esasy bilimler
Dartgynlykdan goraýan enjamy saýlamagyň esasy faktorlary aşakdakylary öz içine alýar:
Gorag naprýaženiýesiniň izolýasiýa çydamlylyk derejesinden pes bolmagyny üpjün etmek üçin, naprýaženiýe gorag derejesi (Up) gorag enjamyň çydamlylyk naprýaženiýesine laýyklykda saýlanmaly, şeýdip enjamy artykmaç naprýaženiýe sebäpli zyýandan goraýar. Up gymmaty gorag enjamyň izolýasiýa çydamlylyk naprýaženiýesiniň 80% -inden az bolmaly. Mysal üçin, ýaşaýyş jaýynyň şaha paýlaýjy gutusynda Up gymmaty adatça 1,5 kV we 2,5 kV aralygynda saýlanýar. Akylly öý dolandyryş ulgamlary ýaly duýgur elektron enjamlary goralanda, pes Up gymmaty saýlanmaly.
Maksimum üznüksiz iş woltaji (Uc) SPD-niň uzak wagtlap howpsuz çydap biljek iň ýokary AC RMS ýa-da DC woltajiny görkezýär. Ol ulgamda peýda bolup biljek iň ýokary üznüksiz iş woltajidan ýokary bolmaly we adatça ulgamyň nominal woltaji esasynda saýlanýar. 220V/380V ýaşaýyş jaý elektrik üpjünçiligi ulgamynda, adatça, 385V ýa-da 420V Uc gymmaty saýlanýar. Fotowoltaik ulgamda, güýçden goraýjy enjamyň Uc gymmaty fotowoltaik inwertoryň iň ýokary giriş woltaji esasynda saýlanmaly. Elektrik üpjünçiligi ulgamynda uly woltaji üýtgemeleri bolanda, has ýokary Uc gymmaty saýlanmaly.
Boşadyş kuwwaty SPD-niň bir gezeklik boşadyş hadysasynda çydap biljek iň ýokary güýçlenme tokuny aňladýar. Ol nominal boşalma tokuny (In) we iň ýokary boşalma tokuny (Imax) öz içine alýar. Saýlama gurnama ýerine we ýyldyrym çakmalarynyň mümkin bolan güýjüne esaslanmalydyr. Mysal üçin, esasy paýlaýjy gutuda has uly boşalma kuwwaty talap edilýär, terminal paýlaýjy gutuda bolsa has kiçi kuwwatlylyk ýeterlik bolup biler. Nominal boşalma tokuny (In) SPD-niň zyýan ýetirmezden gaýta-gaýta çydap biljek güýçlenme tokunyň derejesini görkezýär. In-iň saýlanmagy ýerleşýän ýeri, beýikligi, daş-töweregindäki gurşaw we zerur bolan ýyldyrym gorag derejesi ýaly faktorlara baglydyr. Daş-töweregindäki beýik jaýlar bolan şäher ýerlerinde In 20kA hökmünde saýlanyp bilner; açyk ýerlerde ýa-da ýygy-ýygydan ýyldyrym işjeňligi bolan sebitlerde In 30kA ýa-da ondan ýokary bolmaly.
Maksimum boşalma togy (Imax) SPD-niň bir gezekde çydap biljek iň ýokary güýçlenme togyny görkezýär. Saýlama In-e meňzeş, ýöne gurnama gurşawyny, binanyň möhümligini we enjamyň gymmatyny hem göz öňünde tutmalydyr. Adaty ýaşaýyş jaýlary üçin Imax 40kA bilen 60kA aralygynda saýlanyp bilner; ýokary derejeli ýaşaýyş jaýlary ýa-da möhüm enjamlary bolan ýerler üçin Imax 80kA ýa-da ondan ýokary bolmaly.
Jogap beriş wagty SPD-niň ýyldyrym çakmalaryna reaksiýa beriş tizligini görkezýär. Jogap beriş wagty näçe gysga bolsa, şonça gowy. Umuman, enjamlara ýetirilip biljek zyýany iň pes derejä düşürmek we çakmalaryň çalt basylmagyny üpjün etmek üçin jogap beriş wagty 25 ns-den az bolan SPD-leri saýlamak maslahat berilýär.